Gedwongen verkoop van huis in de VS. In sommige gebieden zijn er 8.000 van dergelijke foreclosures per dag.

“Mijn man is van nature een optimist en een pragmatist, maar om bij het thuisfront in Nederland zooooo af te gaan, dat zou te veel voor hem zijn.”

Een skypegesprek met een Nederlandse vrouw die in de Verenigde Staten woont. Ze had een mail gestuurd naar mijnrecessie@nrc.nl, vertrouwelijk, over de ‘persoonlijke Amerikaanse depressie” van haar en haar man.  Als hun namen ongenoemd blijven, wil ze wel vertellen hoe de ineenstorting van de huizenmarkt en de daarop volgende crisis hun leven veranderd heeft. Nee, niet ‘verwoest’, al zou dat een beter woord zijn geweest. Maar dat optimisme van haar man, zegt ze, dat heeft ze zelf ook.

 
Ze hadden een bedrijf aan de Westkust, civiele techniek en landmeting. Begonnen in 1995 en daarna groot geworden, met hulp van de banken. En nu hebben ze niets meer, zelfs geen huis. Ze zijn failliet en diezelfde banken hebben ook al hun persoonlijke bezittingen opgeëist, ook die in Nederland.
Geluk bij een ongeluk: „De staat heeft een zo grote toename van faillissementsaanvragen dat de rechters het niet aankunnen en we tot zeker 6 maanden na nu in hetzelfde schuitje zitten. Dat betekent ook dat we ietwat meer ´breathing room’ hebben.”
Maar: „Ik hoorde gisteren dat het aantal huizen in foreclosure (verkoop wegens schuld – red.) per dag nu boven de 8.000 ligt en daar vallen wij dus ook onder. Weet alleen nog niet wanneer.”
Van boom naar bust, en hoe dan verder – daar gaat het skypegesprek over.

Jullie werkten voor projectontwikkelaars?
„Ja, heel erg grote projectontwikkelaars, de meeste zijn nu inmiddels kaput. Maar ook voor de locale autoriteiten (weet niet zo snel hoe dat op z’n NL heet), zoals Rijkswaterstaat en gemeentes.”
Wanneer was het bedrijf op zijn top?
„Dat moet geweest zijn in 2004 en 2005, toen er een enorme expansie nodig geacht werd (let wel, ik ben een zeer nuchtere Hollandse en zeer sceptisch) en er hier in het lokale hoofdkantoor zo’n 350 mensen werkten in een groot modern kantoorgebouw, van alle gemakken voorzien, maar altijd ten gunste van de werknemers, die op handen gedragen werden.”
 

Wie wilden die expansie?
„Een team van managers van andere filialen samen met mijn man , die daar een opleiding in heeft, een MBA. En de banken zijn altijd zeer gretig geweest.”
 

Was uw man ook sceptisch?
„Nee, mijn man (achteraf natuurlijk) was niet sceptisch genoeg en heeft zich volkomen laten voortstouwen (is dat een goed woord ?) door een enorme economische groei en kon op bepaalde tijden het werk niet meer de baas. Dus de expansie, die is achteraf te snel geweest. Een totaal klassieke fout!”
Want opeens, in 2006, begon het „te rommelen in de wereld van de grote ontwikkelaars”. De eerste tekenen: „Uitstaande rekeningen die veel te laat of niet meer betaald werden en die liepen snel in de miljoenen. Teruglopende cashflow en moeite om de payroll (salarissen) te betalen iedere week.”
Bij de concurrenten ging het ook zo. En iedereen was van elkaar afhankelijk. Haar man werkte 20 uur per etmaal om te redden wat er te redden viel. Maar is haar antwoord op de opmerking dat geen mens dat lang volhoudt: „Dit is de VS hè, waar zulke workloads niet abnormaal zijn!”
 

Jullie eigen welvaart, was die in 2005 ook op z’n hoogtepunt? Hoe wonen jullie?
„Ha, dit is grappig. Wij blijven nuchtere Hollanders en slaan niet zo snel op hol! Bijna alles wat verdiend werd ging terug in het bedrijf om het te laten groeien. We wonen voor NL begrippen waarschijnlijk relatief riant en comfortabel, maar bepaald niet excessief of buitenissig.”
In de zomer van 2006 begonnen de banken hun leningen terug te vragen. In het voorjaar van 2007 werd het bedrijf geliquideerd. Ze schrijft: „Nadat je de enorme klappen allang geïncasseerd hebt, ben je bestand tegen in feite alles wat nog op je af komt.”
Daarna: „Op het moment dat mijn man huilend ’s avonds om 9 uur thuiskwam, uitgeput en totaal uitgeblust en z’n totale bedrijf kaput was, de mensen ontslagen etc., moest ik hem vertellen dat op hetzelfde moment mijn broer overleden was in NL, iets dat ik hem eerder niet had durven te vertellen. Uit angst voor mogelijke reacties heb ik dus toen de beslissing genomen om niet naar mijn broers begrafenis te gaan. En dat zit me nu nog heel erg dwars.”
 

En nu? Waar leven jullie van?
„Mijn man werkt sinds een jaar voor een heel grote consulting company en heeft daardoor ook de hoognodige, extreem dure ziektekostenverzekering. In wezen adviseert hij dagelijks vele businesses om niet in dezelfde situatie te geraken!”
De helft van het geld dat hij verdient, mogen ze houden. Het is het deel waar zij als echtgenote recht op heeft. Op het ‘skelet’ van het oude bedrijf, schrijft ze, zijn ze een nieuw bedrijf begonnen. Ze hopen dat ze het kunnen houden en dat de banken het niet ook komen opeisen. Want als ze geen middelen van bestaan meer hebben, moeten ze het land uit, en waarheen? Ze willen graag dat hun jongste zoon zijn school kan afmaken. De oudste kinderen zijn terug naar Europa, om te studeren.
Van Nederlanders, schrijft ze, ontmoet ze weinig begrip. „Niet uit kwaadaardigheid, dat geloof ik niet. Het is meer in de trant van: had je maar niet zo stom moeten zijn, het is toch door je eigen toedoen dat je naar de VS bent gegaan?”

Ze denkt dat Nederlanders nog geen idee hebben van wat hun te wachten staat. Na het gesprek stuurt ze een link naar een artikel uit de The New York Times van 7 maart waarin Liaquat Ahamed (zakenbankier, voorheen Wereldbank) schrijft dat de crisis in Europa veel groter gaat worden dan die in de Verenigde Staten – door de verliezen op Oost-Europese schulden en het ontbreken van politieke eenheid.